Υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα;

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα του Βήματος η δημοσιονομική κατάσταση φαίνεται καλύτερη από ότι περιμέναμε. Όπως αναφέρει «η τρόικα επιβεβαίωσε την ύπαρξη πρωτογενούς πλεονάσματος στον τακτικό προϋπολογισμό ύψους 130 εκατομμυρίων ευρώ το τρίτο τρίμηνο του έτους (τους καλοκαιρινούς μήνες) και μικρό πλεόνασμα ύψους 60 εκατομμυρίων ευρώ το τέταρτο τρίμηνο του 2011».

Η πληροφορία αυτή που προφανώς είχε διαρρεύσει νωρίτερα, έχει τροφοδοτήσει μια συζήτηση σχετικά με τη δυνατότητα της χώρας να διαπραγματευτεί σκληρότερα την αποπληρωμή του χρέους της καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα σημαίνει πως η κυβέρνηση δε χρειάζεται να δανειστεί για να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες της και κάθε νέος δανεισμός πηγαίνει κατευθείαν στην αποπληρωμή χρέους. Η Στέφανι Φλάντερς είχε ήδη γράψει σχετικά από την προηγούμενη εβδομάδα.

Δε νομίζω πάντως πως υπάρχει λόγος για τέτοια αισιοδοξία. Τα στοιχεία της Eurostat είναι κάπως διαφορετικά. Όπως φαίνεται στον πίνακα, στο τρίτο τρίμηνο του 2011 υπάρχει πρωτογενές έλλειμμα 1,6 δις ευρώ, δηλαδή 2,8% του ΑΕΠ. Το ποσό είναι αρκετά μεγάλο για να γίνει ξαφνικά πλεόνασμα 130 εκατομμυρίων. Εκτός κι αν τα 2,3 δις του τέλους ακινήτων κατάφεραν να καλύψουν το πρωτογενές έλλειμμα του τρίτου και του τέταρτου τριμήνου. Προσωπικά μου μυρίζει δημιουργική λογιστική, όπως μεταχρονολόγηση δαπανών και εσόδων αλλά εγώ είμαι και κακόπιστος…

Έκθεση για το κόστος εργασίας

Δόθηκε στη δημοσιότητα η Έκθεση του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού σχετικά με το κόστος εργασίας σε κλάδους της ελληνικής οικονομίας πριν και μετά το μνημόνιο.

Η έκθεση είναι μια απλή περιγραφή στηριζόμενη στα στοιχεία της Eurostat για το δείκτη του κόστους εργασίας. Επιγραμματικά, μεταξύ πρώτου τριμήνου 2010 και τρίτου τριμήνου 2011 το κόστος εργασίας στο σύνολο της (μη αγροτικής) οικονομίας έχει μειωθεί κατά 14,3%, στο δημόσιο τομέα η μείωση είναι 9,3% ενώ στον κλάδο ξενοδοχεία-εστιατόρια η μείωση έφτασε το εξωφρενικό 32,5%.

Και μετά σου λένε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη ευελιξία...

η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη...

...αν νιώθει οτι φταίει

Σαραβαλο - Γ. Αγγελάκας

State Capitalism

Ενδιαφέρον άρθρο του Economist με τίτλο The Rise of State Capitalism

Πάντως όλα τα λεφτά είναι η εικόνα!!!

Ποιος ζητάει μειώσεις μισθών;

Με το Καλή Χρονιά η κυβέρνηση έσπευσε να θέσει θέμα μείωσης των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Ο Παπαδήμος με δραματικό ύφος κάλεσε τους «κοινωνικούς εταίρους» σε διάλογο ανάγοντας το μισθολογικό κόστος, ούτε λίγο ούτε πολύ, σε πρόβλημα αντίστοιχης κρισιμότητας με το PSI! Για τη σωτηρία της χώρας βεβαίως βεβαίως. Αμέσως τη σκυτάλη πήραν τα ΜΜΕ που επιδόθηκαν σε μια άνευ προηγουμένου προπαγάνδα: Η Καθημερινή επικαλείται κάποια «επιστολή από την τρόικα» ενώ το Έθνος αναφέρει κάποιες διαρροές από το ΔΝΤ.

Μέσα σε ελάχιστο χρόνο τα πρωτοσέλιδα και τα τηλεοπτικά παράθυρα άρχισαν να φωνάζουν ότι η τρόικα έχει βάλει το μαχαίρι στο λαιμό στην κυβέρνηση και ζητάει μειώσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Συναντήσεις-παρασυναντήσεις ΓΣΕΕ, ΣΕΒ και λοιπών εταίρων και η αγωνία κορυφώνεται. Τα ήπια σενάρια μιλάνε για ακύρωση της αύξησης 1,7% του Ιουλίου του 2011 και για μερική κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού, ενώ τα σκληρά μιλάνε για ονομαστικές μειώσεις της τάξης του 20%, πλήρη κατάργηση των δώρων και άλλα ωραία.

Το πράγμα φάνηκε λίγο ύποπτο. Η βασική αγωνία στην τρόικα αυτή την εποχή είναι αν θα ολοκληρωθεί το PSI και αν θα προλάβει η Ελλάδα να πληρώσει τις δόσεις του Μαρτίου. Πρόσφατα μάλιστα κυκλοφόρησε το Spiegel την απαισιόδοξη εκτίμηση του ΔΝΤ που λέει πως πάμε κατά διαόλου και χρειάζεται κούρεμα 90% (!) μπας και τη γλυτώσουμε. Εν ολίγοις, οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα ελάχιστα απασχολούν τους δανειστές μας και μικρή σημασία έχουν στο καυτό βραχυπρόθεσμο ερώτημα του τι θα γίνει με το ελληνικό χρέος.

Έκανα μια μικρή δικτυακή έρευνα να δω αν αυτές οι απαιτήσεις της τρόικας αναφέρονται κάπου εκτός συνόρων. Δεν κατάφερα να βρω πουθενά κάποια σχετική δήλωση, ούτε καν ρεπορτάζ. Κλειστό σύστημα. Προφανώς τα εγχώρια παπαγαλάκια της εθνικής μας επιχειρηματικής μαφίας μυρίστηκαν αίμα. Αν θυμάστε το έριχναν το παραμύθι για μείωση μισθών (ειδικά την κατάργηση των δώρων την είχαν καραμέλα) συχνά πυκνά από την έναρξη του εθνοσωτήριου μνημόνιου. Κι όλο στην τρόικα τα φόρτωναν κι όλο ο ανεπάγγελτος το έπαιζε φιλεύσπλαχνος βιομήχανος.

Ποια τρόικα λοιπόν. Η εγχώρια επιχειρηματική τάξη, λειτουργώντας με τον πατροπαράδοτο μαυραγορίτικο τρόπο, προσπαθεί εδώ και καιρό να βγάλει από τη μύγα ξύγκι κόβοντας τους μισθούς. Και φυσικά, όποιες μισθολογικές μειώσεις γίνουν πάνε κατευθείαν στις τσέπες τους. Οι μισθοί έχουν πέσει σημαντικά ούτως ή άλλως την τελευταία διετία (6,3% σωρευτικά σε πραγματικούς όρους στο σύνολο της οικονομίας για το πρώτο τρίμηνο του 2011 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2009). Όμως αυτό καθόλου δεν έχει μεταφραστεί σε ανάλογη μείωση των εγχώριων τιμών. Αυτό που έχει ρίξει τον πληθωρισμό είναι η κατάρρευση της ζήτησης και όχι προφανώς η μείωση του κόστους.

Θεωρητικά, το επιχείρημα της μισθολογικής μείωσης στοχεύει σε μακροχρόνια αποτελέσματα μέσω της μείωσης των τιμών στα διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα (ανταγωνιστικότητα), την επέκταση της εξαγωγικής ζήτησης και των αντίστοιχων κλάδων με θετικές επιπτώσεις στη συνολική μεγέθυνση, τη διεθνή πιστωτική θέση της χώρας και εν τέλει στο βάρος του χρέους. Όμως αυτά είναι θεωρία. Και μάλιστα αμφίβολης φερεγγυότητας. Αν διακτινιστούμε στο long run θα λυθούνε όλα τα προβλήματα.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως ακόμα και η Τράπεζα της Ελλάδος εκφράζει επιφυλάξεις για επιπλέον μειώσεις των μισθών στην ενδιάμεση έκθεση (σελ. 25)

"Επισημαίνεται όμως ότι η εκτιμώμενη και προβλεπόμενη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας βάσει του σχετικού κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος την τριετία 2010-2012 αντανακλά τη μείωση των μέσων ονομαστικών αποδοχών με ταυτόχρονη μικρή μείωση (το 2010) ή στασιμότητα (το 2011-2012) της παραγωγικότητας. Είναι φανερό ότι ―μετά από μια αρχική περίοδο “διόρθωσης”― η διατηρήσιμη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να στηρίζεται σ’ αυτό το μείγμα παραγόντων, καθώς οι αρνητικές επιδράσεις μιας διαρκούς μείωσης μισθών στην εγχώρια ζήτηση θα υπεραντιστάθμιζαν τις θετικές επιδράσεις στην εξωτερική ζήτηση".

Φυσικά οι μεγαλομέτοχοι της παράγκας δε σκαμπάζουν από τέτοια. Από τη μύγα ξύγκι λέμε….

Αϊ σιχτίρ 2011

Μια χρονιά που θα θυμόμαστε, ή καλύτερα θα προσπαθήσουμε να ξεχάσουμε: το μεσοπρόθεσμο, το χαράτσι της ΔΕΗ, τη μείωση του αφορολόγητου, τις έκτακτες φορολογίες, την ανεργία, τις μειώσεις των μισθών. Μια χρονιά που όλοι νιώσαμε στο πετσί μας τη φτώχεια, μια χρονιά που, όπως θύμισε ένας φίλος τα λόγια του Ρίτσου, «Ποιος ο πλούτος των άστρων όταν λείπει το ψωμί απ' το τραπέζι».

Κι όλα αυτά γιατί; Για να κλείσουμε το 2011 με ένα έλλειμμα ίδιο με του 2010, γύρω στο 10% του ΑΕΠ. Μια τρύπα στο νερό. Αλήθεια, τι άλλο περιμένουν για να καταλάβουν την αποτυχία της πολιτικής τους;

Όμως δεν τους νοιάζει. Το ζήτημα είναι πάντα η εξουσία, όχι η αποτελεσματικότητα. Κάνουν αυτό που τους λένε. Στην πραγματικότητα έχουν χάσει τη μπάλα. Όλα τα πολιτικά κόμματα, μηδενός εξαιρουμένου, αντιλαμβάνονται πως τέλειωσαν αυτά που ξέρανε. Το πολιτικό σύστημα έχει κάνει άλματα: Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πλέον κόμμα εξουσίας, η ΝΔ έχει ζαλιστεί από τις κωλοτούμπες, κι η Αριστερά έχει αποκτήσει δυνατότητες που δυστυχώς αντιλαμβάνεται μόνο ο Καρατζαφέρης (θυμάστε την Κούβα της Μεσογείου;). Κι από την άλλη, ο Βορίδης πλασάρεται σαν ο νέος ηγέτης της λαϊκής δεξιάς, ο Κουβέλης λανσάρεται σαν ο νέος πόλος της κεντροαριστεράς ενώ η Ντορούλα δεν ξεκολλάει από το 2.5%.

Όπως μπορεί να καταλάβει κανείς, τη διακυβέρνηση της χώρας δεν έχει αναλάβει απλά η τρόικα αλλά η μία από τις συνιστώσες της και μάλιστα η πιο σκληρή: Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσω του πρώην αντιπροέδρου της και νυν πρωθυπουργού μας. Με άλλα λόγια, εκείνοι που ήταν εξαρχής οι πλέον κάθετοι ενάντια στο κούρεμα του Ελληνικού χρέους ανέλαβαν να διαπραγματευτούν τη συμφωνία για το κούρεμα.

Λένε πως η κυβέρνηση θα παραμείνει μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Κι αν δεν ολοκληρωθούν ποτέ τι θα γίνει; Θα κυβερνάει ο Παπαδήμος για πάντα; Μη γελάτε, δεν είναι αστείο…

Καλή χρονιά, και μη χειρότερα!

Ήρθαν κάτι αμερικάνοι

Ριζοσπαστικό σενάριο δημοσιοποίησε το περιοδικό Επίκαιρα που αποδίδεται σε ομάδα εργασίας της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED) για μετατροπή του ελληνικού νομίσματος από ευρώ σε δολάριο. Με λίγα λόγια προτείνουν την υιοθέτηση του δολαρίου και την παρακίνηση μετατροπής των ελληνικών ευρώ σε δολάρια. Το αποτέλεσμα θα είναι η μεγάλη υποτίμηση του ευρώ και κατά συνέπεια η μείωση της αξίας του ελληνικού χρέους (σε δολάρια). Αυτό λύνει το πρόβλημα της ομαλής μετάβασης σε άλλο νόμισμα αφού η μεγάλη ανησυχία σε περίπτωση εγκατάλειψης του ευρώ θα είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης στη νέα δραχμή και η πιθανή κατάρρευση του συστήματος πληρωμών. Το σενάριο προβλέπει τη δημιουργία μιας νέας δραχμής η οποία θα είναι αρχικά μόνο λογιστική μονάδα χωρίς να υπάρχει στην κυκλοφορία (κάτι σαν το ECU που προηγήθηκε του ευρώ). Το FED θα δανείζει την Ελλάδα σε δολάρια ώστε να πληρώσει το σημερινό χρέος της (σε ευρώ) και θα υπάρξει συμφωνία αποπληρωμής του νέου χρέους (σε δολάρια) με συγκεκριμένη ισοτιμία (swap) της νέας δραχμής.

Η πρόθεση των αμερικάνων να προχωρήσουν σε τέτοια κίνηση είναι προφανώς αμφισβητούμενη, πάντως πρόκειται για απόλυτα εφικτό θεωρητικά σχέδιο. Το πρόβλημα  για την Ελλάδα είναι πως αν διατηρήσει ένα σκληρό νόμισμα την ώρα που οι άλλες χώρες υποτιμούν θα πάει το εξωτερικό της έλλειμμα (και κατεπέκταση χρέος) στα ύψη οπότε δε σώνεται ακριβώς. Σε κάθε περίπτωση το όλο σενάριο θυμίζει επιθετική εξαγορά χωρών της ευρωζώνης από τους Αμερικάνους. 

Εμένα μου θύμισε κι ένα παλιό τραγουδάκι

Σε αυτό το πλαίσιο έχει ενδιαφέρον να δούμε τι θα προκύψει από την κυριακάτικη επίσκεψη του Αμερικάνου αντιπροέδρου στη χώρα μας, στο καπάκι μετά την Τουρκία όπου συνάντησε και τον Βαρθολομαίο (!)