Η αρχή του τέλους του μνημονίου

 (Το ντοκουμέντο απο tvxs)

Και να λοιπόν που η πραγματικότητα ξεπερνάει τη φαντασία! Ο Σύριζα δεύτερο κόμμα με λίγο κάτω από το 17% δηλαδή πάνω από ένα εκατομμύριο ψήφους και μόλις δυο μονάδες διαφορά από τον πρώτο. Αξιωματική αντιπολίτευση, η αριστερά, για πρώτη φορά μετά το 1958.

Όμως το μήνυμα είναι η μεγαλύτερο. Ο λαός απάντησε εκκωφαντικά ότι δε θέλει μνημόνιο. Βασικά είναι η αρχή του τέλους του μνημονίου, τουλάχιστον όπως το ξέραμε. Ποιος θα πάρει τα μέτρα του Ιουνίου; Ποιος θα πάρει τα φράγκα για τις τράπεζες; Άραγε θα ξαναδούμε την τρόικα; Οι ευρωπαίοι βλέπουν το χειρότερο Moral hazard εφιάλτη. "Η Ελλάδα πρέπει να τηρήσει στο ακέραιο τις δεσμεύσεις" λένε μπας και πειστούν οι ίδιοι, γνωρίζοντας όμως πως δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Πάντως με το καλημέρα το ΔΝΤ παρατείνει ένα χρόνο την προσαρμογή, όπως διαδίδει η Wall Street Journal

Το σύστημα βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο. ΠΑΣΟΚ-ΝΔ έχουν 149 έδρες οπότε χρειάζεται να αγοράσουν μερικές έδρες ακόμα για να φτιάξουν μνημονιακή κυβέρνηση. Ποιος όμως θα πουλήσει; Οι κοινοβουλευτικές ομάδες δεν είναι καθόλου συμπαγείς αλλά οι βασικοί ύποπτοι για διαρροές είναι οι Ανεξάρτητοι Έλληνες και η Δημοκρατική Αριστερά. Αν όμως συμβεί αυτό πάνε τα κόμματα για διάλυση και ο Σύριζα καραδοκεί να μαζέψει. Οποιαδήποτε κυβέρνηση κι αν προκύψει θα είναι ασταθής και βραχύβια. Άρα πάμε σύντομα για νέες εκλογές με μεγάλες πιθανότητες να δούμε το Σύριζα πρώτο κόμμα! Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα δηλαδή

Υπάρχει βέβαια το σκληρό σενάριο αντίδρασης. Το σενάριο της καταστροφής που μας πιπίλιζαν το μυαλό τόσο καιρό μπορεί να αρχίζει να υλοποιείται. Μπλοκάρουν τα ΑΤΜ των τραπεζών, εμφανίζονται ελλείψεις σε καύσιμα, σταματούν να πληρώνουν μισθούς δημοσίων υπαλλήλων και συντάξεις, προκαλούν κάποιο θερμό επεισόδιο ή διεθνή κρίση και άλλα παρόμοια που δημιουργούν πανικό στον κόσμο ώστε να γίνουν εκλογές σε συνθήκες τρομοκρατίας. Αυτό όμως είναι χαρτί που μπορούν να το παίξουν μόνο μια φορά, αν το κάψουν τώρα, τέλειωσε. Αν όχι τώρα όμως, για πότε το κρατάνε;

Ο τρόπος που θα σταθεί ο Σύριζα, το τι θα κάνει το "φάντασμα που πλανιέται" απέναντι σε τέτοια πρωτοφανή πολιτικά σενάρια θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον του αλλά και το μέλλον της χώρας. Είναι αυτό που λένε να προσέχεις τι εύχεσαι γιατί μπορεί να συμβεί. Όταν ο λαός καλεί την αριστερά να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά υπάρχει ιστορική ευκαιρία και ευθύνη αλλά και σκληρό παιχνίδι. Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα...

Σενάριο εκλογικής φαντασίας

Το βράδυ της 6^ης Μάη (ή κάποιο άλλο εκλογικό βράδυ…) προκύπτει το εξής κουφό αποτέλεσμα:

	ΠΟΣΟΣΤΟ	ΕΔΡΕΣ
ΝΔ	20%	109
ΠΑΣΟΚ	12,5%	37
ΣΥΡΙΖΑ	12%	35
ΚΚΕ	11%	33
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ	11%	33
ΔΗΜΑΡ	7%	21
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ	4%	12
ΛΑΟΣ	3,5%	10
ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ	3,5%	10
ΛΟΙΠΑ – ΕΚΤΟΣ ΒΟΥΛΗΣ	15,5%	0

Με απλά λόγια, όλες μαζί οι «αντιμνημονιακές δυνάμεις» έχουν 154 έδρες και κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο Τσίπρας παίρνει την τρίτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και κάνει πρόταση για μεταβατική κυβέρνηση που θα κάνει έξι σέξι πράγματα:

Πρώτο, καταγγέλλει τη δανειακή σύμβαση και διακόπτει τις πληρωμές του χρέους

Δεύτερο, κρατικοποιεί όλες τις τράπεζες που έχουν λάβει κεφαλαιακές ενισχύσεις

Τρίτο, δημεύει την περιουσία όλων των μεγαλοφειλετών του δημοσίου (συμπεριλαμβανομένων των καναλαρχών, δηλαδή τους παίρνει τα κανάλια).

Τέταρτο, επιβάλει πλαφόν σε τιμές βασικών αγαθών και στα ποσά αναλήψεων από τις τράπεζες

Πέμπτο, δίνει ταξιδιωτικά έγγραφα σε όλους τους μετανάστες να πάνε όπου θέλουν (δηλαδή καταγγέλλει τη συμφωνία Δουβλίνο 2)

Έκτο, προκηρύσσει εκλογές σε ένα μήνα

Με τα πολλά συμφωνούν όλοι εκτός από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και τον Ψαρριανό και σχηματίζεται η μεταβατική κυβέρνηση

Στην Ευρώπη τινάζεται η μπάνκα στον αέρα: Τα σπρεντ των κρατικών ομολόγων (πλην Γερμανίας) πάνε στο διάστημα. Η ΕΚΤ αναγκάζεται να κάνει μαζικές αγορές  με αποτέλεσμα να υποβαθμιστεί ολόκληρο το πακέτο διάσωσης και να πηγαίνει για υποτίμηση. Ο Ντράγκι παθαίνει εγκεφαλικό εν μέσω συνεδρίασης της ΕΚΤ αλλά το γεγονός κρατιέται σαν επτασφράγιστο μυστικό για να μην προκληθεί μεγαλύτερος πανικός. Η Μέρκελ απειλεί να βγάλει τη Γερμανία από την Ευρωζώνη πράγμα που ισοδυναμεί με διάλυση του ευρώ αλλά το ξανασκέφτεται και αρχίζει τα ψυχοφάρμακα. Εν τω μεταξύ ξεσπάει ευρωπαϊκό κίνημα υποστήριξης της Ελλάδας με μαζικές διαδηλώσεις που πλέον διεκδικούν την κυβέρνηση! Η φάτσα του Τσίπρα γίνεται μπλουζάκι – ενίοτε βρεγμένο – που φοράνε λυγερόκορμες αγανακτισμένες διαδηλώτριες.

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση είναι εντελώς ασταθής αλλά σου λένε ένας μήνας είναι θα περάσει. Άλλωστε τα αποθέματα σε είδη πρώτης ανάγκης και τα μετρητά στις τράπεζες δεν προλαβαίνουν να εξαντληθούν. Γίνονται καθημερινά διαδηλώσεις με αγκαλιασμένους ματατζήδες, χρυσαυγίτες, αριστεριστές, κνίτες και φρικιά, ολαρία ολαρά. Ο Γκλέτσος σκαρφαλώνει και κατεβάζει τη σημαία της ΕΕ από την ακρόπολη (ο Γλέζος δε μπορεί πλέον) κι ο Θεοδωράκης γράφει καινούργιο τραγούδι που ανεβάζει στο youtube. Ζούμε το Μάη του 2012.

Στις εκλογές του Ιουνίου, που δεν έχουμε ακόμα ξεμεθύσει, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ μένουν εκτός βουλής και η αριστερά παίρνει 60%. Ο Τσίπρας γίνεται πρωθυπουργός, η Παπαρήγα πρόεδρος της δημοκρατίας, ο Καζάκης υπουργός οικονομικών κι ο Πανούσης υπουργός πολιτισμού.  Με λυμένα πλέον τα χέρια η κυβέρνηση προχωράει στην πραγματική επαναστατική μεταρρύθμιση: Αποποινικοποίηση της κάνναβης και γενναίες επιδοτήσεις στην καλλιέργεια. Εξάγουμε σε όλο τον πλανήτη με διαφημιστικό σλόγκαν "Πιείτε να γίνετε σαν εμάς". Μέχρι και μπριγάδες θα έρχονται στις φυτείες! Κάπως έτσι ξεκινάει η «παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας». Και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα…

Όσο πιο σουρεαλιστικό γίνεται τόσο πιο ρεαλιστικό μου φαίνεται...

Τι παίζεται σε αυτές τις εκλογές;

Υπάρχει ένα παραμύθι που λέει ότι σε αυτές τις εκλογές κρίνεται το μέλλον της Ελλάδας για την επόμενη δεκαετία. Μπούρδες. Αυτό που κρίνεται είναι η σύνθεση της βουλής σε συνθήκες κατάρρευσης του δικομματισμού. Κατά τη γνώμη μου παίζονται τα εξής πολύ συγκεκριμένα θέματα:

 1. Αν θα υπάρχει μνημονιακή κυβέρνηση. Αυτό είναι το κρισιμότερο. Τα δύο κόμματα ΠΑΣΟΚ-ΝΔ χρειάζονται αθροιστικά γύρω στο 37-40% για να μπορούν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνεργασίας. Κατά πάσα πιθανότητα θα το πάρουν αλλά ακόμα κι αν τους λείπουν μερικές έδρες θεωρώ πολύ πιθανό να βρεθούν πρόθυμοι που «θα επιδείξουν υπεύθυνη στάση» με το αζημίωτο φυσικά. Σε αντίθετη περίπτωση υπάρχει δυνατότητα αντιμνημονιακής κυβέρνησης οπότε το πράγμα χοντραίνει…

2. Ποιοι θα μπουν στη βουλή. Το φασισταριό της Χρυσής Αυγής φαίνεται να εξασφαλίζει την είσοδό του, αν και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία… Οι υπόλοιποι (ΛΑΟΣ, Ντόρα και Οικολόγοι – Πράσινοι) είναι στο όριο. Αν μπούνε όλοι θα έχουμε δεκακομματική βουλή και το ποσοστό που θα χρειαστεί για κυβέρνηση θα είναι μεγαλύτερο.

3. Ποιος θα πάρει την τρίτη θέση (εφόσον ΝΔ και ΠΑΣΟΚ πάρουν τις δύο πρώτες). Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Ανεξάρτητοι Έλληνες βρίσκονται πολύ κοντά. Η σημασία της τρίτης θέσης είναι μεγάλη εφόσον όποιο κόμμα την καταλάβει θα είναι πρακτικά αξιωματική αντιπολίτευση.

4. Ποια θα είναι τα μεγάλα αθροίσματα. Το παραδοσιακό Αριστερά (από ΠΑΣΟΚ και πέρα) και Δεξιά (από ΝΔ και πέρα) φαίνεται να μετράει λιγότερο από το καινούργιο Φιλομνημονιακοί (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, Ντόρα) και Αντιμνημονιακοί (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ άντε και Οικολόγοι – Πράσινοι από αριστερά, Ανεξάρτητοι Έλληνες, Χρυσή Αυγή από δεξιά). Τη ΔΗΜΑΡ και το ΛΑΟΣ δε μπορώ να τους κατατάξω στο δίπολο.

5. Τι ρόλο θα παίξουν τα καινούργια κόμματα; Το πολυσυλλεκτικό σχήμα Ανεξάρτητοι Έλληνες του Καμμένου είναι μεγάλο μυστήριο, η ΔΗΜΑΡ με τις διαφορετικές απόψεις είναι ένα ακόμα ζητούμενο (ο Κουβέλης πρέπει να είναι ο πιο αριστερός εκεί μέσα) και η συμπεριφορά της Χρυσής Αυγής είναι το πιο ανησυχητικό ερώτημα (φοβάμαι πως θα στηρίξουν οποιαδήποτε κυβέρνηση υποσχεθεί να πετάξει τους μετανάστες στη θάλασσα).

Το μακροχρόνιο ζήτημα είναι αν τελικά αυτή η αποσύνθεση του δικομματισμού και η πολυκομματική κατάσταση θα διατηρηθεί ή αν θα επιστρέψουμε στα παλιά. Ακόμα χειρότερο είναι το σενάριο τύπου Ιταλίας όπου η κατάρρευση του παραδοσιακού δικομματισμού οδήγησε στον Μπερλουσκόνι. Αυτό όμως δεν είναι θέμα που θα κριθεί σε αυτές τις εκλογές αλλά στις επόμενες και μεθεπόμενες… Και μια και λέμε για εκλογές δείτε το καταπληκτικό βιντεάκι

To κίνημα της πατάτας

Πρόκειται ίσως για την πιο σοβαρή διαρθρωτική αλλαγή στην αγορά προϊόντων. Η κατάργηση των μεσαζόντων από τους αγρότες παραγωγούς θα μπορούσε να ρίξει πολύ τις τιμές των προϊόντων και αφενός να επιτρέψει στον κόσμο να τραφεί και αφετέρου να απελευθερώσει μια αγορά από τα καρτέλ. Είναι πράγματι εντυπωσιακό ότι το «κίνημα της πατάτας» γιγαντώθηκε σε λίγες εβδομάδες και πρόσφατα έφτασε μέχρι την Αττική όπου οι δήμοι Παλλήνης, Γαλατσίου και Ελληνικού-Αργυρούπολης είναι οι πρώτοι που πήραν πρωτοβουλία προώθησης απευθείας από τους παραγωγούς για τους δημότες τους διοργανώνοντας σχετικές αγορές.

Κανονικά η τρόικα και η κυβέρνηση θα έπρεπε να πανηγυρίζουν, μια τέτοια κίνηση αν προχωρήσει και επεκταθεί και αλλού θα επιφέρει πολύ μεγαλύτερες μειώσεις τιμών από ότι το κόψιμο του βασικού μισθού και τα συναφή. Για να δούμε όμως, μήπως στο τέλος αρχίσει καμιά καμπάνια συκοφάντησης ή βρεθούν τίποτα παραγωγοί να συλλαμβάνονται από την εφορία!

Και τα structural reforms ο λαός πρέπει να τα κάνει;

Crash - Θεωρία Συνωμοσίας

Το πνεύμα είναι λίγο γραφικό αλλά έχουν συγκεντρώσει ιστορικές στιγμές από την ελληνική κρίση

Το σχέδιο αποπληθωρισμός

Ποιος κατώτατος μισθός; Αφού μπορεί να μειωθεί κι άλλο δεν είναι κατώτατος…

  

Το σχέδιο αποπληθωρισμός (ή εσωτερική υποτίμηση) φαίνεται να μπαίνει σε εφαρμογή. Στο όνομα μιας ανταγωνιστικότητας επιχειρείται γρήγορη πτώση των τιμών και βίαιο ονομαστικό ξεφούσκωμα της ελληνικής οικονομίας προκειμένου να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό και από κει να έρθει αύξηση της ζήτησης και επέκταση της οικονομίας. Οι χαμηλοί μισθοί, οι διαρθρωτικές αλλαγές» και το ξεπούλημα δημόσιων επιχειρήσεων υποτίθεται ότι θα προκαλέσουν πτώση των τιμών προϊόντων οπότε θα αυξηθούν οι εξαγωγές και πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων οπότε θα προσελκύσουν ξένες επενδύσεις στη χώρα (Αυτό το τελευταίο μπορεί να είναι επιστροφή των κεφαλαίων που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα).

Το άμεσο κόστος αυτής της διαδικασίας προσαρμογής είναι αυτό που βιώνουμε. Κατάρρευση της εγχώριας ζήτησης, βαθιά ύφεση και εκτίναξη της ανεργίας. Με την εντατικοποίηση της προσπάθειας αποπληθωρισμού μέσω των μισθών θα υπάρξει δραστική συρρίκνωση στο διαθέσιμο εισόδημα των χαμηλότερων στρωμάτων, ειδικότερα για τους μισθωτούς που αμείβονται με τον βασικό μισθό ή κοντά σε αυτόν. Πέρα από την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους, την μετάβαση πολλών από το κατώφλι του ορίου φτώχειας και λοιπά κοινωνικά κόστη, θα υπάρξει και ισχυρή μείωση στην καταναλωτική τους δαπάνη καθώς τα χαμηλότερα στρώματα καταναλώνουν το σύνολο του εισοδήματός τους και δεν αποταμιεύουν (μάλλον το αντίθετο κάνουν όσοι έχουν ακόμα αποταμιεύσεις).

Αυτή η κατάσταση είναι ήδη δεδομένη. Τα χειρότερα έρχονται όταν αρχίσουν να μειώνονται οι τιμές. Τότε το ξεφούσκωμα της ονομαστικής αξίας της οικονομίας θα επιφέρει και μια διόγκωση της πραγματικής αξίας του χρέους της. Αυτό είναι απλό να το καταλάβει κανείς. Αν έχεις μισθό 1000 ευρώ και χρωστάς 10000, χρωστάς δέκα μισθούς. Αν ο μισθός σου πέσει στα 500 ευρώ τότε χρωστάς είκοσι μισθούς. Αντίστοιχα, αν μια επιχείρηση παράγει μια μηνιαία αξία προϊόντος 10.000 ευρώ και χρωστάει 50.000 ευρώ τότε το χρέος της είναι τα έσοδα πέντε μηνών. Αν οι τιμές πέσουν και ο μηνιαίος τζίρος πέσει στα   5000 ευρώ….τότε χρωστάει τα έσοδα δέκα μηνών. Προφανώς, αν δεν έχει προοπτική να τα βγάλει τότε χρεοκοπεί και κλείνει (και μάλλον δεν την αγοράζει ούτε κωψοχρονιά κανένας ξένος επενδυτής) Η άμεση συνέπεια του αποπληθωρισμού είναι η διόγκωση του χρέους σε πραγματικούς όρους με άμεση συνέπεια τη χρεοκοπία επιχειρήσεων.  Αυτό έχει περιγραφεί εδώ και χρόνια από τον Irving Fischer και ονομάζεται Debt deflation.

Ένα ενδιαφέρον σημείο στο νέο μνημόνιο, που δείχνει και τη σοβαρή ανεπάρκεια των εμπνευστών του όλου σχεδίου ανταγωνιστικότητας, είναι η αναφορά στην μεταρρύθμιση στις αγορές προϊόντων. Είναι προφανές ότι για να μεταφραστεί η μείωση των μισθών σε μείωση των τιμών είναι προϋπόθεση να λειτουργούν αποτελεσματικά οι αγορές προϊόντων. Είναι βέβαια μεγάλη συζήτηση τι εννοούμε όταν λέμε αποτελεσματικές αλλά ας μείνουμε στο προφανές που είναι για παράδειγμα να μην υπάρχουν ακαμψίες που διατηρούν υψηλά τις τιμές παρά τη μείωση του κόστους. Τέτοια ακαμψία είναι τα καρτέλ διαφόρων μεσαζόντων, μεγαλεμπόρων και φυσικά κρατικοδίαιτων εργολάβων.

Από ένα σκληρό ορθόδοξο πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών θα περίμενε κανείς να τρέξει με χίλια την άμεση θεσμική μεταρρύθμιση των αγορών προϊόντος ώστε να υπάρξει μείωση των τιμών. Κι όμως, στο σημείο που αναφέρεται στο product market reforms (σ. 22) αφιερώνουν μόλις μισή παράγραφο με φράσεις του τύπου we plan to screen...prepare an action plan... και λοιπά ευχολόγια που καθόλου σοβαρά δεν μπορεί να πάρει κανείς. Μόνο στην αγορά εργασίας έχουν δείξει υπερβάλλοντα μεταρρυθμιστικό οίστρο οι μνημονιακές κυβερνήσεις. Μάλλον το έχουν καταλάβει και οι τροϊκανοί ότι το μόνο πράγμα που γίνεται εύκολα στην Ελλάδα είναι η μείωση των μισθών. Τα άλλα δεν προχωράνε με τίποτα. Οπότε πάνε με αυτό που έχουνε

Το κορυφαίο σχέδιο είναι μια τεράστια τέντα που θα απλωθεί πάνω από κάθε ηλιόλουστη σπιθαμή ελληνικής γης και θα παράγει φωτοβολταϊκό ρεύμα έναντι εξευτελιστικού ενοικίου παραχώρησης σε κάποια γερμανική εταιρία. Αυτή η επένδυση μαμούθ θα γίνει σε συνεργασία με κάποια εγχώρια κοινοπραξία εργολάβων-καναλαρχών που θα αναλάβει την κατασκευή των εγκαταστάσεων. Η εν λόγω κοινοπραξία θα στείλει το λογαριασμό στο κονδύλι των δημόσιων επενδύσεων. Οι τράπεζες θα δανείσουν χρήμα στην κοινοπραξία να ξεκινήσει τα έργα με εγγύηση την πληρωμή από το δημόσιο. Και μετά από μερικά χρονάκια που θα ζούμε όλοι κάτω από την τέντα και θα πληρώνουμε διόδια για να βγούμε στον ήλιο θα μπορούμε να πανηγυρίζουμε που σωθήκαμε από την χρεοκοπία…

Εικοσάρισε η Ανεργία

Σύμφωνα με δελτίο τύπου της ΕΛΣΤΑΤ η ανεργία έφτασε το 20,9% το Νοέμβριο

Για πρώτη φορά στη ιστορία καταγράφεται ποσοστό ανεργίας σε τέτοια επίπεδα. Για την ακρίβεια η ανεργία διπλασιάστηκε μέσα σε δύο χρόνια, από 10% σχεδόν το Νοέμβριο του 2009 ξεπέρασε το 20% το Νοέμβριο του 2011. Αυτό δεν είναι ύφεση, είναι καταστροφή